شیطان، انسان، ملکوت

هادی جاودانی

اشاره:



شيطان با انسان به مبارزه بر مي‌خيزد و مانع تعالي و جلوس او بر ملكوت آسمان مي‌شود.
قلبها در تسخير او هستند و راه براي صعود به نقطه اعلي بسته است و آن گاه كه انسان پاي بر نفس، از نبرد با شيطان پيروز باز مي‌گردد، به تعالي رسيده و بالهاي ايمانش او را به آسمان مي‌آورد تا در رستگاري بماند.
صحنه‌هاي نبرد در نمايش «كسي در گوشم زمزمه كرد بيا» با استفاده كارگردان از حركات فرم و موسيقي هم‌خوان با ماجرا، مخاطب را تحت ‌تأثير خود قرار داده به مرز هم‌ذات‌پنداري با كاراكترها فرا مي‌خواند.
كارگردان نمايش با نگاهي منطقي، از زبان جهاني تصوير براي بيان هدف خود بهره مي‌گيرد و در اين راه موسيقي را به عنوان عاملي عاطفي بر فضا مي‌گستراند تا بر اساس آن، درك روايت را براي مخاطب، ساده سازد و او را به جاي پيچيدگي و گنگي، در مرز شناخت نگه دارد و سيراب از معاني نهفته در اجرا كند. معنويت مد نظر كارگردان با استفاده از ابزار صحنه و نوع روايت تصويري، به حد اعلاي خود مي‌رسد.
شيطان تجسم‌يافته از ذهنيت او با دايره‌اي از رفتار و اعمالي به ظاهر ساده اما كاملاً منطبق با شخصيت اساطيري‌اش، مخاطب را به درون و نيروي شري كه وي را مي‌آزرد و متوجه مي‌كند.
اين توجه حاصل بينش صحيح كارگردان در انتخاب عنصر كشمكش موجود در داستان است. نيروي شر و خير نمايش با داشتن قدرتهاي جذاب و خاص خود سعي در برتري بر نيروي مقابل دارند.
تمام اين معاني و خواستها در حركات فرم و ميزانسنهاي حساب‌شده كارگردان نمايان است. وي در پرداخت جزئيات، از انتخاب ماسك تا چينش كاراكترها در صحنه، تأمل درخور توجهي از خود نشان داده و با تركيب منطقي عناصر، روايتي منسجم را به صحنه آورده است. در انتها ذكر يك نكته ضروري است.
اگر اكثر كارگردانان خود را در نمايش با عناصر مختلف (موسيقي، كاراكتر، تصويرسازي) محك‌زده و توانايي‌شان را به مرحله آزمون بگذارند به طور حتم دريافتشان نسبت به صحنه و اجرا بيشتر خواهد شد و مي‌توانند با تسلط بيشتري روايت خود را به پيش ببرند.
در واقع ضرب‌آهنگ اجرا تلاش است براي زنده كردن موقعيتي كه مخاطب را جذب آن كرده و او را با روايت همراه مي‌سازد.
به صرف ديالوگ نمي‌توان، رفتار و عمل كاراكترها را به نحو احسن بر صحنه به اجرا در آورد. اجراي نمايشي برخواسته از موسيقي و فرم (بدون ديالوگ) تجربه‌اي غني در اختيار كارگردان اين نمايش و نمونه‌هاي مشابه آن قرار مي‌دهد تا با تسلط بيشتري فضاي اثر را تحت ذهنيت خود نگه داشته و آن را به سمت هدف مورد نظرشان سوق دهند.